Bu ülkede dürüst kalmak çok mu zordur?

Bir bina yükselir.
Projesi çizilmiş, ruhsatı verilmiş, denetimden geçmiş görünür. Her şey yerli yerindedir; en azından kağıt üzerinde öyle sanılır.

Sonra bir gün bir iddia çıkar ortaya.
Bir ayrıcalık tanınmıştır, bir sınır esnetilmiştir, bir şeyler olması gerektiği gibi olmamıştır denir. Kim haklı, kim değil; tartışma uzar gider.

Ama tartışmanın değiştirmediği bir şey vardır:
O bina yerinde durmaktadır.

İçinde hayat devam eder. İnsanlar o binaya sadece para değil, güven de yatırır. Duvarlara yaslanırken, aslında görünmeyen bir sisteme dayanırlar.

Deprem geldiğinde ise o sistem ortadan kaybolur.
Ne süreç kalır ne gerekçe ne de o gerekçeleri üretenler.

Geriye sadece çıplak bir sonuç kalır.

Çünkü o an, bir binanın nasıl savunulduğu değil, nasıl çöktüğü belirler her şeyi.

Ve her seferinde aynı boşluk göze çarpar:
Kararı veren yoktur. İmza atan yoktur. Denetleyen yoktur.

Ama enkaz altı boş değildir.

Altında kalanlar, o binanın doğru yapıldığına inanmak zorunda bırakılanlardır. Başka seçeneği olmadığı için güvenenlerdir.

Sorumluluk yukarıda kaybolur, ama sonuç asla kaybolmaz.

Ve en sonunda gerçek, bütün tartışmaları susturacak kadar nettir:
Bir yerde hata yapılmışsa, onun bedelini hatayı yapanlar değil,
o hatanın içinde yaşamak zorunda kalanlar öder.

Ve biz her seferinde aynı gerçeği biraz daha geç fark ederiz:
Bir bina duruyorsa, sadece ayakta olduğu için güvenli sayılır.
Ta ki konuşma sırası betona gelene kadar.