22 Ağustos 2014 Cuma

Lik Yapı hayallerinizi Güzelyalı'da inşa ediyor...

İnşaat Projelerinde Maliyet Yönetimi

19 Nisan 2012, 22:10
İnşaat Projelerinde Maliyet Yönetimi
DR. M. SAİT CÜLFİK
 İnşaat projelerinin tasarım, planlama, inşaat ve işletme dönemleri dahil olmak üzere tüm safhalarında maliyet yönetimi en önemli unsurlardan biridir. Bir proje daha fizibilite ve tasarım aşamasında iken işverenin sahip olduğu doğrudan ya da dolaylı finans kaynakları veya yatırım için ayırdığı bütçe gibi belli maliyet kısıtlarına sahiptir. O nedenle gerek fizibilite aşamasında yatırım uzmanlarının gerekse tasarım aşamasında mimar ve mühendislerin bu maliyet kısıtlarını dikkate almaları gerekir. Aksi takdirde projenin başında ilerde telafisi olmayan sorunlara girilmiş olur.
 
Detay mimari tasarımı ve mühendislik hesapları yapılmış, teknik ve idari şartnamesi hazırlanmış bir projenin ihale aşamasında maliyet yönetimi çok önemlidir. İhaleye çıkmadan önce tasarım ekibinin işveren için yapacağı başarılı bir ön maliyet keşfi işverene projenin inşaat maliyeti hakkında sağlıklı bir bilgi verecek ve ihale sürecinde işverenin müteahhitler tarafından ihalede teklif edilecek fiyatları değerlendirmesinde temel teşkil edecektir. Aşırı yüksek veya düşük tekliflerin maliyet açısından değerlendirilebilmesi başta yapılan bu keşfe bağlıdır. Aksi takdirde ihalenin aşırı yüksek bir bedelle sonuçlanması veya aşırı düşük bir teklifle ehil olmayan bir firmaya kalması muhtemeldir. Buda projenin amaçlanan hedeflere ulaşmasını zorlaştıracak önemli bir husustur. Müteahhitler açısından da teklif aşamasında etkin bir maliyet tahmini yapılması ihalenin kazanılması ve sonrasında projenin hedeflenen bütçede gerçekleştirebilmesi için hayati öneme sahiptir. Projenin gerçek maliyetinin çok altında yapılan bir tahmin müteahhittin zarar etmesine ve hatta iflasına sebep olabilirken, yapılan yüksek tahminler müteahhitlerin rekabet gücünü azaltacak ve ihaleyi kaybetmelerine sebep olacaktır.  
 
İhale süreci sonunda başlayan inşaat sürecinde proje yönetimin en temel başarı kriterlerinden birisi projenin hedeflenen bütçede tamamlanmasıdır. Bu gerek yatırımcı gerekse müteahhitler açısından hayati bir konudur. Bütçe hazırlama sürecinde malzeme fiyatları, işçilik ücretleri, makine maliyetleri, işçi verimliliği, makine verimliliği ve endirekt giderler gibi birçok konuda öngörüler yapılmaktadır. O nedenle projenin inşaat sürecinde gerçekleşen maliyetler izlenmeli ve aylık ara raporlar ile projenin bütçe performansı takip edilmelidir. Bu süreç proje bitimine kadar devam etmeli ve ara dönemlerde bütçe başarısı için gerekli tedbirler proje yöneticileri tarafından alınmalıdır.
 
Projelerin tamamlanmasından sonraki işletme maliyetleri esasen projenin tasarım aşaması ile yakından ilgilidir. Tasarım aşamasında yapılan doğru tercihler işletme maliyetlerini düşürürken yapılan yanlış tercihlerde yükseltir. Örneğin teknik şartları doğru seçilmiş bir mekanik ekipmanın bakım ve işletme maliyetleri düşükken, yanlış seçilmiş bir ekipmanın bakım maliyetleri daha fazla olabilir. Bazen de ilk yatırım maliyeti nispeten yüksek olan bir ekipmanın işletme ve bakım maliyeti çok daha düşük olabilir ve işletme döneminde hem daha az sorun çıkarmış hem de kısa zamanda ilk yatırım maliyet farkını telafi edip işletme maliyetini düşürebilir.
 
Yukarda saydığım hususlar gösteriyor ki inşaat projelerinde maliyet yönetimi fizibilite aşamasında başlayan, tasarım, ihale, inşaat ve işletme aşamalarında da devam eden ve bir bütün olarak kesintisiz ele alınması gereken bir süreçtir. Şu unutulmamalıdır ki maliyet süreci etkin yönetilmeyen projeler başarılı olamadığı gibi, bu süreci etkin uygulayamayan firmaların da başarılarının sürdürülebilir olması mümkün değildir. Bu konunun önemine binaen Uluslararası proje Yönetim Enstitüsü olarak Boğaziçi Üniversitesi İnşaat Mühendisliği Bölümü ile ortak “İnşaat Sektöründe Maliyet Yönetimi” başlıklı bir semineri 12 Mayıs 2012 cumartesi günü Boğaziçi Üniversitesi’nde gerçekleştirecek ve yukarda kısaca bahsettiğim hususları uzmanlarından dinleyeceğiz. Seminer ile ilgili gelişmeleri www.upye.org sayfasından takip edebilir ve katılabilirsiniz.
 

    Yorumlar

YAZARLAR Tümü
HAVA DURUMU
Görüntülemek istediğiniz ili seçiniz:
EN ÇOK YORUMLANANLAR
BUGÜN
BU HAFTA
BU AY
e-gazete
  • KONUT VE YAPI - SEKTÖRÜN BULUŞMA NOKTASI - HAZİRAN
SENDE YAZ
Ziyaretçi Defteri
Ziyaretçi Defteri

Siz de yazmak istemez misiniz?

Ziyaretçi Defteri
ARŞİV